Kernpunten
- AI-tekst is herkenbaar aan een vaste set patronen, van opgeblazen woorden tot holle contrasten. Wie ze eenmaal kent, ziet ze overal.
- Herkenbare AI-tekst kost geloofwaardigheid: lezers haken af zodra ze het gevoel krijgen dat niemand de moeite nam om zelf te schrijven.
- De werkwijze die wel werkt: AI redigeert jouw ruwe inhoud, met je eigen teksten als toonreferentie, en je sluit af met een schrapronde op de patronen.
Waarom AI-tekst opvalt
AI-modellen schrijven niet neutraal. Ze hebben uit hun trainingsdata voorkeuren overgehouden: bepaalde woorden, zinsvormen en opbouwpatronen komen in AI-tekst veel vaker voor dan in tekst van mensen. Vrijwilligers van Wikipedia houden er zelfs een veldgids van bij ("Signs of AI writing"), omdat ze er dagelijks AI-geschreven artikelen mee opsporen. Diezelfde patronen staan in een nieuwsbrief of LinkedIn-post net zo hard aan.
Je publiek herkent ze ook. Lang niet iedereen kan benoemen waaraan een tekst als AI voelt, maar het gevoel is er wel, en het oordeel dat erop volgt is onvriendelijk: hier nam niemand de moeite. Wie afhaakt op de vorm, komt aan je inhoud niet meer toe. Voor een bedrijf dat met content expertise wil laten zien werkt dat averechts: de tekst die vertrouwen moest opbouwen, breekt het af.
De patronen in gewone taal
Eén van deze patronen kan toeval zijn. Een opeenstapeling is het signaal waar lezers op aanslaan.
Opgeblazen woorden. AI grijpt naar zware woorden waar lichte volstaan: "cruciaal", "naadloos", "robuust", "in het huidige digitale landschap". Vraag per zwaar woord: zou ik dit zo zeggen tegen een collega? Zo niet, gebruik het gewone woord. "X werkt met Y" in plaats van "X sluit naadloos aan op Y".
Holle contrasten. De zinsvorm "het is niet zomaar X, het is Y" duikt in AI-tekst voortdurend op: "Dit is niet zomaar een tool, het is een complete werkwijze." Het klinkt gewichtig en zegt weinig. Schrijf op wat iets is, zonder eerst op te sommen wat het allemaal niet is.
Het drieslag-ritme. "Snel, betrouwbaar en schaalbaar." Eén rijtje van drie kan prima; in AI-tekst staat er één in bijna elke alinea, en dat dreunt. Wissel af in zinslengte en in de lengte van je opsommingen.
Betekenisloze afsluiters. AI sluit graag af met een vergezicht: "Naarmate de technologie zich verder ontwikkelt, zullen de mogelijkheden alleen maar toenemen." Zo'n slot kan altijd weg. Stop wanneer je klaar bent.
Em-dash-overdaad. Het lange streepje met spaties eromheen is inmiddels de bekendste tell. Mensen gebruiken het af en toe; AI strooit ermee. Komma's en punten doen hetzelfde werk.
Emoji als opsomming. Een raketje, een vinkje en een gloeilamp voor elk bulletpunt. In een persoonlijk bericht kan een emoji; als vast structuurelement is het een handtekening van AI.
De werkwijze die wel werkt
Het probleem zit zelden in het gereedschap en meestal in de rolverdeling. Wie AI vraagt om vanaf nul een tekst te schrijven, krijgt de gemiddelde tekst van internet terug, inclusief alle patronen hierboven. De tekst wordt pas van jou als de grondstof van jou is.
Begin met je eigen ruwe inhoud. Spreek in of typ wat je wilt zeggen: de observatie uit een klantgesprek, het voorbeeld uit je eigen werk, het cijfer dat je zelf hebt gemeten. Rommelig mag. Vraag AI om die ruwe inhoud te ordenen en aan te scherpen, met de instructie dat er niets bij verzonnen wordt.
Geef je eigen toon mee. Voeg twee of drie teksten toe die je zelf schreef en waar je tevreden over bent, met de vraag om die toon aan te houden. Dat werkt beter dan een instructie als "schrijf toegankelijk en professioneel"; daarop levert elk model dezelfde standaardstem.
Sluit af met een schrapronde. Loop het resultaat na op de zes patronen hierboven en schrap wat je tegenkomt. Dat kost een paar minuten; de checklist bij dit artikel is er precies voor gemaakt. Hoe je deze aanpak wekelijks toepast, lees je in het Academy-item "LinkedIn-content uit je eigen werkweek".
Download: checklist herken en schrap AI-patronen
De download bij dit artikel zet alle patronen op een rij als afvinklijst, per patroon met een fout en een verbeterd voorbeeld. Daarbij zit een werkwijze-pagina om je eigen toon vast te leggen, inclusief de redactieprompt die je met drie eigen teksten als referentie voedt. Aanmelden is gratis en geeft toegang tot alle downloads in de Academy.
Hoe wij helpen
Wil je content liever kant-en-klaar geregeld hebben, dan is er Content & AI: wij leveren blogs en socialposts in jouw eigen stem, gemaakt op basis van jouw input en voorbeelden, met de werkwijze uit dit artikel ingebouwd. Jij leest en keurt goed; het schrijfwerk is geregeld.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik of een tekst door AI is geschreven? Let op opeenstapeling: opgeblazen woorden, contrasten als "niet zomaar X", een drieslag in elke alinea en een afsluiter over de toekomst. Eén patroon bewijst niets; meerdere bij elkaar is een sterke aanwijzing. Geautomatiseerde AI-detectors geven geen zekerheid; je eigen leesoog met een patroonlijst wel.
Is het erg als mijn publiek weet dat ik AI gebruik? Zolang de inhoud van jou komt en klopt, is AI-hulp bij het schrijven geen geheim dat je hoeft te bewaren. Lezers haken af op tekst waar niemand naar omkeek, niet op het gereedschap. Vermeld het gerust als ernaar gevraagd wordt.
Werkt deze werkwijze ook voor e-mails en offertes? Ja, met dezelfde stappen: eigen ruwe inhoud, eigen voorbeelden als toon, schrapronde. Let bij e-mail extra op opmaak: Markdown-sterretjes en koppen horen daar niet thuis. Lever tekst in het formaat van de bestemming.
Bronnen
- Wikipedia, "Signs of AI writing" (WikiProject AI Cleanup)