Vacatureteksten schrijven met AI: zo krijg je tekst die de juiste mensen aanspreekt

Mag je een vacaturetekst door AI laten schrijven?

Ja. Een vacaturetekst schrijven met AI is een schrijfklus, net als een offerte of een nieuwsbrief. De AI Act stelt hier geen bijzondere eisen aan: jij bepaalt de inhoud, AI helpt met formuleren, en er wordt geen besluit over een persoon genomen. Dat verandert zodra AI een rol krijgt in het beoordelen of selecteren van kandidaten: cv's rangschikken, sollicitanten voorsorteren, brieven scoren. Zulke systemen gelden onder de EU AI Act als hoog risico, met stevige verplichtingen voor de werkgever. Waar die grens precies ligt, lees je in het Academy-artikel "AI bij werving en selectie: waar de wet streng wordt". Dit artikel blijft aan de veilige kant van die grens: de tekst.

Begin bij het echte werk, niet bij het functieprofiel

De grootste zwakte van vacatureteksten zit vóór het schrijven. Wie het oude functieprofiel of een vergelijkbare vacature van een concurrent als vertrekpunt neemt, kopieert ook de veroudering en de vaagheid. Betere input haal je op met één gesprek: praat een kwartier met degene die het werk nu doet, of het laatst deed. Vraag hoe een gewone week eruitziet, welk deel van het werk energie kost, wat iemand moet kunnen op dag één en wat prima te leren is. De download bij dit artikel bevat een intake-vragenlijst voor precies dit gesprek.

Met die aantekeningen heeft AI iets om mee te werken. Laat de tool je input structureren volgens een vaste opbouw: de functie in één zin, wat je echt gaat doen, wat er nodig is, wat ertegenover staat en hoe je solliciteert. Geef daarbij de instructie om alleen jouw informatie te gebruiken en niets aan te vullen. Zonder die instructie vult AI de gaten met de standaardzinnen die je juist wilt vermijden.

Haal de inwisselbare frasen eruit

"Een dynamische omgeving", "geen dag is hetzelfde", "een informele werksfeer met ruimte voor eigen initiatief". Deze zinnen staan in duizenden vacatures en zeggen daardoor niets meer. Een kandidaat kan er niets mee: elke werkgever beweert het. AI-tools zijn er dol op, omdat ze getraind zijn op al die bestaande vacatures.

De remedie is concreet maken of schrappen. "Geen dag is hetzelfde" wordt: "je schakelt tussen de receptie, de planning en de inkoop, en je bepaalt zelf in welke volgorde". Kan een zin met evenveel recht in de vacature van elk ander bedrijf staan, dan kan hij weg. Vraag AI gerust om je conceptversie langs deze meetlat te leggen; dat is een taak waar taalmodellen goed in zijn, zolang jij het laatste oordeel houdt.

Eisen die onbedoeld uitsluiten

Een lange eisenlijst voelt grondig, maar werkt tegen je. Wie tien eisen opsomt waarvan er drie er echt toe doen, jaagt kandidaten weg die op zeven punten passen en op drie punten twijfelen. Beperk de lijst tot wat op dag één echt nodig is, en zet de rest bij "mooi meegenomen" of laat het weg.

Kijk ook naar formuleringen die groepen mensen buiten de deur houden zonder dat je dat bedoelt. Vakjargon en afkortingen sluiten mensen uit die het werk prima kunnen leren maar de termen nog niet kennen. Signalen als "jong team" of "young professional" ontmoedigen oudere kandidaten en kunnen bovendien in strijd zijn met de wetgeving over leeftijdsdiscriminatie bij werving. Het College voor de Rechten van de Mens publiceert hierover richtlijnen en oordelen. Een diploma-eis waar de functie ook met ervaring uit te voeren is, werkt hetzelfde. De checklist in de download loopt de bekendste uitsluitende formuleringen na.

Schrijf eerlijk over salaris en werkdagen

De informatie die kandidaten het eerst zoeken, ontbreekt het vaakst: wat verdien ik en wanneer werk ik. Een vacature zonder salarisindicatie levert reacties op van mensen die gokken, en die gok pakt aan beide kanten verkeerd uit: kandidaten die te duur zijn haken later alsnog af, kandidaten die het werk graag wilden doen reageren niet omdat ze het loon te laag inschatten. Hetzelfde geldt voor werkdagen en thuiswerkafspraken. Staat er "flexibel" en blijkt de woensdag verplicht op kantoor, dan verlies je de kandidaat in het eerste gesprek, met alle doorlooptijd van dien. Zet het salaris of een bandbreedte in de tekst, benoem de vaste afspraken, en laat AI daar met geen enkel synoniem omheen schrijven.

Download: Promptset plus opbouw-template

De download bij dit artikel bevat de vacature-opbouw met vijf vaste onderdelen, de intake-vragenlijst voor het gesprek met de collega die het werk kent, twee prompts (eerste versie en aanscherping) en de checklist op uitsluitende formuleringen. Aanmelden is gratis en geeft toegang tot alle downloads in de Academy.

Hoe wij helpen

And AI traint teams, waaronder HR- en officefuncties, in het gebruik van AI voor hun dagelijkse schrijfwerk, van vacatures tot verslagen. In een workshop werken deelnemers aan hun eigen teksten en werkwijzen. Wil je weten waar jouw organisatie staat met AI, doe dan de gratis AI-scan of plan een gesprek.

Veelgestelde vragen

Mag ik ChatGPT gebruiken voor vacatureteksten? Ja. Het schrijven van een vacaturetekst met AI valt niet onder de strenge regels van de EU AI Act, want er wordt geen besluit over een kandidaat genomen. Let wel op wat je invoert: geen gegevens van huidige medewerkers of sollicitanten in een gratis AI-tool.

Is AI gebruiken bij het selecteren van kandidaten ook toegestaan? Dat ligt anders. AI-systemen die kandidaten werven, filteren of beoordelen gelden onder de EU AI Act als hoog risico, met verplichtingen zoals menselijk toezicht en informatieplicht. Lees het Academy-artikel "AI bij werving en selectie: waar de wet streng wordt" voordat je die stap zet.

Moet ik het salaris in de vacature zetten? Er is op dit moment geen algemene wettelijke plicht in Nederland, al komt er Europese regelgeving aan over loontransparantie. Los van de wet werkt het in je voordeel: kandidaten filteren zichzelf op het juiste moment, vóór het eerste gesprek in plaats van erna.

Bronnen

• EU AI Act, bijlage III (hoog-risicotoepassingen bij werkgelegenheid en personeelsbeheer), EUR-Lex
• College voor de Rechten van de Mens, informatie over leeftijdsdiscriminatie in vacatureteksten
• EU-richtlijn loontransparantie (2023/970)